Simone Weils radicale filosofie begrijpen is voor ons, post-moderne lezers die leven in een wereld van ‘vloeibare’ waarden en normen, niet vanzelfsprekend. Het vergt tijd en inspanning. Daarom wijdde SPES er een studiedag aan. De bijdragen en getuigenissen van die studiedag, werden in dit boek bijeengebracht.
A collaboration with

Maria, de moeder van Jezus, wordt al vele eeuwen wereldwijd geëerd. Toch weten we weinig over haar feitelijke leven. Wie was en is dat ‘meisje dat Maria heette’, zoals de evangelist Lucas haar aanduidt? Devotie en dogma hebben haar ‘verhemelst’ tot Maagdelijke Moeder-Koningin, maar in dit boek verbindt de dichter-filosoof Luk Bouckaert ons opnieuw met de onderbelichte sporen van haar tragische bestaan. In het eerste deel laat zijn poëzie Maria zelf aan het woord over haar crisismomenten. In het tweede deel verwoorden zijn gedichten persoonlijke en hedendaagse geloofservaringen van de verrezen Maria. In het laatste deel vult hij alles aan met een diepgravend essay.

Op 12 maart 2022 organiseerden Spes, Cimic vzw en Waerbeke vzw in het kader van het project ‘Heldere Bronnen’ een congres over de dertiende-eeuwse soefi, filosoof en mysticus uit Andalusië Ibn al-‘Arabi. De referaten van Gregory Vandamme, Christine Gruwez, Marc Colpaert, Benoît Standaert, Stella Nyanchama Okemwa, Birsen Taspinar en Mohamed Ridouani zijn in dit boek opgenomen. Zowel vrouwen als mannen, zowel moslims als niet-moslims worden blijkbaar wereldwijd geraakt door deze heldere bron. Met dit congresboek willen we hem dan ook wat bekender maken onder een Nederlandstalig publiek.
A collaboration with

In het jaar 2020 gaf Agnes Pas zichzelf de opdracht om elke dag een reflectie te schrijven. Het geheel werd een ode aan het leven ondanks de onverwachte pandemie. Het feit dat ze al langer in een soort lockdown vertoeft omwille van mantelzorg, was een stimulans om op deze manier het leven van elke dag te verdiepen en te verrijken.

Hoewel het concept ‘religie’ een kernthema vormt in onze maatschappelijke debatten, is een duidelijke definitie niet voorhanden. Toch hebben we de indruk dat we het fenomeen ‘religie’ wel kunnen aanwijzen wanneer het ergens aanwezig is en bestaan er heel wat veronderstellingen over die we dagelijks aantreffen in allerhande krantenopinies, politieke debatten en onderwijscurricula. Zo gaan we er vaak vanuit dat religie zich in de eerste plaats op geloof baseert, dat religie op gespannen voet staat met wetenschap en dat er zonder religies veel minder geweld zou zijn. Het enige probleem is dat dergelijke veronderstellingen over het algemeen niet kloppen.

In de maatschappelijke debatten rond racisme en discriminatie roepen weinig woorden zo’n hevige reacties op als het woord ‘islamofobie’. Dit kleine, krachtige boekje van antropoloog Martijn de Koning is bijgevolg meer dan op zijn plaats. Geen grootse theorieën of uitvoerige bespiegelingen, maar concrete voorbeelden en gerichte argumenten die je kan bovenhalen wanneer je met familie, kennissen of collega’s in een discussie over de thematiek terecht komt.

A collaboration with

Veel joodse denkers worstelen in de nasleep van de Holocaust met twee vragen: hoe is deze georganiseerde misdaad in godsnaam mogelijk geweest? En hoe kunnen we voortaan nog het Westerse vrije denken vertrouwen? Als joodse vluchtelinge en filosofe legt Hannah Arendt de oorzaak van het falen vooral in de heersende ‘cultuur van gedachteloosheid’. Zij zoekt naar een remedie tegen de banalisering van het kwaad. 

A collaboration with
Prediker is in christelijke bijbels een onderdeel van de wijsheidsboeken, ingeschoven tussen Spreuken en het Hooglied. Net als die twee andere boeken werd het overgeleverd op naam van Salomo. Meer nog, het werd al eens als zijn testament beschouwd. Maar Prediker doet zeer modern aan, o.a. door zijn uiterst kritische houding. Hij doet ons nadenken over onze eigen vergankelijkheid en sterfelijkheid. Hij kapt onze schijnzekerheden weg en verplicht ons met het ultieme en met het weinige echt wezenlijke bezig te zijn.

Van de media wordt verwacht dat ze als ‘vierde macht’ het bredere publiek informeert en de bestaande machtsstructuren aan een kritische blik onderwerpt. Verschillende media-analyses wijzen echter uit dat de media die opdracht vaak niet vervullen. Ze slagen er dikwijls niet in om burgers correct te informeren of werkelijke kritisch met de bestaande machtsstructuren om te gaan. Integendeel, veelal blijken er heel wat onderhuidse relaties te bestaan tussen de media en de machtshebbers.

In de hedendaagse berichtgeving spelen er dan ook een aantal onderhuidse processen die vaak onderbelicht blijven maar die er voor zorgen dat de meeste mediakanalen hun functie van kritische informatieverstrekker niet voldoende (kunnen) opnemen.

A collaboration with
Door zijn leven en boodschap heeft Gandhi miljoenen mensen in beweging gebracht. Zijn methode van leiderschap en geweldloos verzet ontwikkelde hij in Zuid Afrika. Later paste hij ze met succes toe in India’s strijd voor onafhankelijkheid tegen de Britse kolonisator. Gandhi kon als geen ander spirituele kracht omzetten in een sociale en politieke actie. Ook vandaag kunnen we ons op dezelfde manier door deze Mahatma laten inspireren.
A collaboration with

Op geregelde tijdstippen krijgen we in de media te horen dat een groot deel van de Vlaamse en Nederlandse moslimjongeren de evolutietheorie niet accepteren. Meer dan andere leerlingen, zouden zij het creationisme onderschrijven en zich daarom niet akkoord verklaren met de leerstof van de lessen biologie. 

A collaboration with
Het soefisme wordt steevast omschreven als 'de mystieke tak van de islam'. Wat meer aandacht voor deze onderbelichte spirituele kant van de islam, zo stellen sommigen, zou ons kunnen helpen om hedendaagse maatschappelijke vraagstukken te ontmijnen. Met de ene vinger wijst men dan richting 'islamitisch fundamentalisme' als probleem en met de andere vinger naar 'het soefisme' als oplossing. Maar, al zit de hedendaagse aandacht voor soefisme vol goede bedoelingen, uiteindelijk laat men telkens opnieuw zien dat men weinig begrepen heeft van de islamitische mystiek. De typische beschrijvingen staan bol van de misverstanden en de conclusies die eruit voortvloeien vragen om stevige nuanceringen.
In de hedendaagse debatten rond de plaats van religie in onze moderne wereld, staat de islam vandaag centraal. In Fast Food fatwa’s legt Jonas Slaats een aantal verbanden die zelden gelegd worden maar die noodzakelijk zijn voor een bredere kijk op de hedendaagse spanningen. Vanuit zowel sociologische, politieke, psychologische als theologische analyses laat hij zien hoe nauw de relaties zijn tussen de fatwa’s van de fundi’s en de fast food van Wall Street.
A collaboration with
De meest beroemde zin die Albert Schweitzer ons naliet luidt: ‘Ik ben leven dat leven wil te midden van leven dat leven wil’.  Dit boek is de vrucht van een studiedag in Leuven, vijftig jaar na de dood van Schweitzer. Niet alleen deskundige bijdragen over zijn spirituele erfenis kwamen er aan bod maar ook getuigenissen van mensen voor wie Schweitzer een ‘heldere bron’ van inspiratie was en blijft.
A collaboration with
Honderd jaar na de geboorte van Etty Hillesum staat haar literaire en spirituele erfenis meer dan ooit in de aandacht. En dat is maar goed ook. Op 12 december 2014 organiseerde SPES-forum vzw een colloquium over Etty Hillesum in museum M in Leuven. Deze dag paste in de reeks ‘Heldere Bronnen’, waarin SPES het spirituele erfgoed van inspirerende figuren uit het verleden weer onder de aandacht wil brengen. We willen tonen hoe springlevend ze zijn, zoals een bron die nooit opdroogt en waarvan het water nog altijd even helder en dorstlessend is. Deze publicatie is een neerslag van de lezingen en getuigenissen tijdens het colloquium.
A collaboration with
Drie jaar lang voerde de christelijke theoloog Jonas Slaats openhartige gesprekken met invloedrijke spirituele figuren en belangrijke artiesten uit de islamitische wereld. Hij combineerde zijn academische achtergrond in filosofie, antropologie en theologie met zijn ervaring in activisme, bloggen en schrijven en verzamelde zo een reeks boeiende dialogen over allerhande onderwerpen op het snijvlak van cultuur, maatschappij en religie.
A collaboration with
Dit mystieke boekje verheldert het innerlijke wezen van meditatie en gebed. Het biedt een houvast om geest, hart en ziel naar momenten van spirituele rust en reflectie te begeleiden. In een gevatte en poëtische taal verduidelijkt Jonas Slaats de kernaspecten van meditatie en gebed. Hij bespreekt niet hun uiterlijke vormen of technische kanten maar wel hun mentale vormen en dieperliggende geest. En doorheen dat alles geeft hij nieuwe woorden aan onze relatie met het goddelijke.

Vasten is één van de krachtigste manieren om onze spiritualiteit te voeden, versterken en beleven. Al zijn velen het vergeten, er schuilt een enorme traditie onder die ook vandaag meer dan relevant blijft. Gandhi en Jezus zijn twee meesters van het vasten. Als geen ander kunnen zij ons aanleren wat vasten betekent en hoe we het kunnen aanpakken. Hun woorden en daden van eenvoud kunnen een diepere wijsheid aanboren en ons inspireren tot concrete daden van echte zuivering. Hun inzichten tonen hoe vasten kan helpen om elke strijd door te komen - zowel onze innerlijke spirituele strijd als onze strijd tegen maatschappelijk onrecht.